کتاب موضوع مرگ و زندگی | اثر اروین دی یالوم و مریلین یالوم| ترجمه سپیده حبیب | نشر قطره

کتاب موضوع مرگ و زندگی (A Matter of Death and Life) نوشتهٔ مشترک اروین د. یالوم و همسرش مریلین یالوم است. این اثر خاطرات و تأملات یک زوج دربارهٔ ماه‌های پایانی زندگی مشترک‌شان پس از تشخیص بیماری لاعلاج مریلین است. کتاب نه صرفاً دربارهٔ مرگ، بلکه دربارهٔ چگونه زیستن، عشق ماندگار و مواجههٔ آگاهانه با پایان زندگی نوشته شده است.

اروین یالوم، روان‌پزشک و روان‌درمانگر هستی‌گرا، سال‌ها به بیماران دربارهٔ اضطراب مرگ و سوگ مشاوره داده بود. این بار اما خود و همسرش در مرکز این تجربه قرار گرفتند.

درباره نویسندگان و زمینه شکل‌گیری کتاب

اروین د. یالوم استاد بازنشسته روان‌پزشکی دانشگاه استنفورد و نویسندهٔ آثاری چون «وقتی نیچه گریست»، «جلاد عشق» و «هدیه درمان» است. مریلین یالوم پژوهشگر فمینیست، استاد ادبیات تطبیقی و نویسندهٔ کتاب‌هایی در حوزه تاریخ و جنسیت بود. این دو از نوجوانی با هم بودند و بیش از ۶۵ سال زندگی مشترک داشتند.

در سال ۲۰۱۹ مریلین به مولتیپل میلوما (سرطان سلول‌های پلاسما در مغز استخوان) مبتلا شد. درمان‌های شیمی‌درمانی عوارض سنگینی به همراه داشت، از جمله سکته مغزی. در این شرایط، مریلین پیشنهاد داد که با هم کتابی بنویسند و روزهای پیش رو را ثبت کنند؛ کتابی که تجربه‌شان را از زاویه دو نفر بازگو کند. آن‌ها فصل‌ها را به نوبت نوشتند.

ساختار و محتوای کتاب

کتاب با روایت‌های متناوب اروین و مریلین پیش می‌رود. بخش نخست ماه‌های پایانی زندگی مریلین را پوشش می‌دهد: تصمیم‌گیری دربارهٔ درمان، کیفیت زندگی، مراقبت‌های تسکینی و تلاش برای «مرگ خوب». بخش دوم پس از درگذشت مریلین نوشته شده و به تنهایی، سوگ و تلاش اروین برای ادامه زندگی می‌پردازد.

خواننده با صداقتی کم‌نظیر روبه‌رو می‌شود: ترس‌ها، خستگی‌ها، لحظه‌های لطیف، خاطرات مشترک و پرسش‌های وجودی. یالوم‌ها زندگی‌ای پر از معنا و رابطهٔ عمیق داشتند و همین موضوع باعث می‌شود کتاب کمتر از حسرت‌های نزیسته و بیشتر از ارزش آنچه زیسته‌اند سخن بگوید.

مضامین اصلی کتاب

مواجهه با مرگ: چگونه می‌توان آگاهانه با پایان زندگی روبه‌رو شد و تصمیم‌هایی گرفت که با ارزش‌های فرد سازگار باشد.

عشق و صمیمیت دیرپا: تصویر واقعی یک ازدواج طولانی که حتی در سخت‌ترین شرایط، مراقبت و همراهی را حفظ می‌کند.

زندگی بدون پشیمانی: یکی از مفاهیم محوری یالوم که در این کتاب جنبهٔ شخصی پیدا می‌کند.

سوگ و ادامه زندگی: تجربه اروین پس از فقدان همسر و تلاش برای یافتن معنا و ارتباط دوباره با زندگی.

کتاب از لحن سنگین و صرفاً غم‌انگیز فاصله می‌گیرد. در میان سختی‌ها، لحظه‌های لطیف، طنز ملایم و قدردانی از زندگی دیده می‌شود.

چرا این کتاب ارزش خواندن دارد؟

«موضوع مرگ و زندگی» برای کسانی نوشته شده که به مسائل وجودی، رابطه، سوگ یا کیفیت پایان زندگی فکر می‌کنند. خواننده هم با نگاه یک روان‌پزشک باتجربه روبه‌رو می‌شود و هم با تجربهٔ واقعی و شخصی یک زوج. صداقت متن و دو زاویه دید (کسی که در حال رفتن است و کسی که می‌ماند) آن را متمایز می‌کند.

این کتاب برای علاقه‌مندان به آثار اروین یالوم، خاطرات واقعی، روان‌شناسی وجودی و موضوعاتی چون مرگ، عشق و معنا مناسب است. کسانی که به دنبال متن‌های سطحی یا صرفاً تسلی‌بخش نیستند، معمولاً از عمق و صداقت آن استقبال می‌کنند.

جمع‌بندی

کتاب موضوع مرگ و زندگی اروین و مریلین یالوم روایتی صادقانه از آخرین فصل یک زندگی مشترک طولانی است. آن‌ها نشان می‌دهند که حتی در مواجهه با مرگ، می‌توان دربارهٔ عشق، مراقبت و معنای زندگی سخن گفت. کتاب نه فقط دربارهٔ مردن، بلکه دربارهٔ ارزش زیستن و چگونه دوست داشتن تا پایان است.