کتاب عامه پسند | اثر چارلز بوکفسکی | ترجمه پیمان خاکسار | نشر چشمه

عامه‌پسند آخرین رمان کامل چارلز بوکفسکی است؛ رمانی متفاوت و طنزآمیز که فضای آشنای آثار بوکفسکی را با داستانی عجیب و تا حدی پوچ‌گرایانه ترکیب می‌کند. قهرمان داستان نیک بلین، کارآگاهی خصوصی در لس‌آنجلس است که برخلاف کارآگاه‌های معمولی، چندان موفق و جدی به نظر نمی‌رسد و زندگی‌اش بیشتر با مشروب، بی‌پولی و دردسرهای روزمره می‌گذرد.

ماجرا زمانی شکل می‌گیرد که زنی مرموز به نام بانو مرگ نزد نیک می‌آید و از او می‌خواهد سلین، نویسنده فرانسوی معروف و درگذشته، را پیدا کند. همین مأموریت عجیب، نیک را وارد پرونده‌ای می‌کند که هرچه جلوتر می‌رود، بیشتر از یک تحقیق معمولی فاصله می‌گیرد.

در ادامه، پای شخصیت‌های عجیب دیگری هم به داستان باز می‌شود؛ از جمله جان بارتن، مردی که ادعا می‌کند همسرش به او خیانت می‌کند، و رد اسپارو، فردی که در جریان یکی از پرونده‌ها با نیک همراه می‌شود. با پیش رفتن داستان، مرز میان اتفاقات واقعی و غیرعادی کم‌کم محو می‌شود و نیک با موقعیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که برای یک کارآگاه معمولی کاملاً غیرمنتظره‌اند.

طنز سیاه و نگاه بوکفسکی

«عامه‌پسند» برخلاف بسیاری از آثار بوکفسکی که بیشتر بر زندگی شخصی، فقر، الکل، روابط و آدم‌های حاشیه‌ای جامعه تمرکز دارند، ساختار یک رمان کارآگاهی و معمایی را هم وارد جهان نویسنده می‌کند. با این حال، بوکفسکی قواعد ژانر را جدی نمی‌گیرد و آن‌ها را با طنز و نگاه بدبینانه خودش به زندگی درهم می‌آمیزد.

نیک بلین قهرمانی نیست که همیشه یک قدم از دیگران جلوتر باشد. او انسانی خسته و بی‌حوصله است که درگیر پرونده‌هایی عجیب می‌شود و تلاش می‌کند از میان مجموعه‌ای از آدم‌های غیرعادی سر دربیاورد. همین ویژگی باعث می‌شود داستان بیشتر از آنکه یک معمای جنایی کلاسیک باشد، نوعی هجو داستان‌های کارآگاهی باشد.

سلین و فضای پوچ داستان

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های رمان، جست‌وجوی نویسنده‌ای است که اساساً مرده است. حضور لویی فردینان سلین در داستان، به بوکفسکی اجازه می‌دهد فضای واقع‌گرایانه داستان را به سمت خیال و پوچی ببرد. در نتیجه، اتفاقات کتاب همیشه قرار نیست منطقی یا قابل پیش‌بینی باشند.

«عامه‌پسند» در کنار ماجرای کارآگاهی، تصویری طنزآمیز از تنهایی، پیری، مرگ، عشق، شکست و بیهودگی ارائه می‌دهد. بوکفسکی در این کتاب حتی از خودش و ادبیات عامه‌پسند نیز فاصله نمی‌گیرد و با لحنی کنایه‌آمیز به کلیشه‌های داستان‌های جنایی می‌تازد.

این رمان برای مخاطبی که انتظار یک داستان کارآگاهی کلاسیک با معمایی منظم و حل‌شدنی دارد، ممکن است متفاوت باشد؛ اما برای علاقه‌مندان به سبک خاص بوکفسکی، «عامه‌پسند» نمونه‌ای از طنز تلخ، زبان صریح و نگاه نامتعارف او به زندگی و ادبیات است.